Kierownik
dr hab. n. med. Robert Strosznajder, tel: 48 22 60 86 411, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Pracownicy naukowi
dr Przemysław Wencel, tel: 48 22 60 86 461, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr Kinga Czubowicz, tel: 48 22 60 86 461, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Doktoranci
mgr Iga Wieczorek, tel: 48 22 60 86 461, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Profil badawczy

  • Badanie molekularnych mechanizmów działania wybranych związków farmakologicznie czynnych w procesach starzenia, chorobach neurodegeneracyjnych ze szczególnym uwzględnieniem choroby Alzheimera oraz w patologii cukrzycy typu drugiego i otyłości.
  • Badanie znaczenia enzymu jądrowego poli(ADP-rybozo) polimerazy (PARP) oraz sirtuin-deacetylaz histonów klasy III w doświadczalnych modelach chorób neurodegeneracyjnych.
  • Badanie roli inhibitorów PARP oraz aktywatorów sirtuin w cytotoksyczności wywołanej podaniem ceramidu.
  • Badanie roli kinaz sfingozyny oraz sfingozyno-1-fosforanu w cukrzycy typu II oraz otyłości.
  • Badanie znaczenia bioaktywnych sfingolipidów takich jak: sfingozyno-1-fosforan, ceramid, ceramido-1-fosforan w wybranych modelach stresu oksydacyjnego. 

Granty

  • Rola ścieżki sygnałowej z udziałem kinazy sfingozyny/sfingozyno-1-fosforanu w mózgach myszy z cukrzycą typu II oraz po diecie wysokotłuszczowej. Poszukiwanie potencjalnego neuroprotekcyjnego oddziaływania fingolimodu i metforminy, NCN 2018/29/N/NZ4/00616, Kierownik projektu: dr Przemysław Leonard Wencel, Opiekun naukowy: dr hab. Robert Piotr Strosznajder, 2019-2022.
  • Znaczenie bioaktywnych sfingolipidów: ceramidu, ceramido-1-fosforanu oraz sfingozyno-1-fosforanu w regulacji funkcji mitochondriów i zakończeń synaptycznych w eksperymentalnych modelach choroby Alzheimera. Nie amyloidogenne punkty uchwytu w terapii AD, NCN 2014/15/B/NZ3/01049, Kierownik projektu: dr hab. n. med. Robert Strosznajder, 2015-2019.
  • Rola ceramidu i ścieżki sygnalizacyjnej z udziałem receptorów dla sfingozyno-1-fosforanu w metabolizmie białka prekursorowego amyloidu beta, NCN 2013/11/N/NZ4/02233, Kierownik projektu: dr Kinga Czubowicz, Opiekun naukowy: dr hab. Robert Piotr Strosznajder, 2014-2017. 

Współpraca krajowa

  • IMDiK PAN, Pracownia Patoneurochemii, Warszawa
  • IMDiK PAN, Zakład Komórkowej Transdukcji Sygnału, Warszawa
  • IMDiK PAN, Środowiskowe Laboratorium Mikroskopii Elektronowej, Warszawa
  • Wojskowy Instytut Medyczny, Centralny Szpital Kliniczny MON, Klinika Neurologiczna, Warszawa 

Współpraca zagraniczna

  • University of Basel, Neurobiology Laboratory for Brain Aging and Mental Health, Transfaculty Research Platform, Molecular and Cognitive Neuroscience, Basel, Switzerland.
  • LSU Neuroscience Center, Louisiana State University Health Sciences Center, New Orleans, USA.
  • Institute of Neurobiology, Slovak Academy of Sciences, Košice, Slovak Republic.
  • University Graduate School of Medicine, Department of Molecular and Cellular Biology, Kobe, Division of Biochemistry, Kobe, Japan.
  • University of Catania, Department of Biochemistry, Faculty of Medicine, Catania, Italy. 

Aparatura

  • Termocykler SimpliAmpTM Thermal Cycler Applied
  • Zestaw aparatury do elektroforezy i transferu firmy Bio-Rad
  • Wirówki Centrifuge 5424 oraz Centrifuge 5430 R firmy Eppendorf
  • Waga analityczna-Radwag, łaźnia wodna-GFL, oraz inna aparatura laboratoryjna 

Metody badawcze

  • immunochemiczne (elektroforeza i immunodetekcja białek metodą Western blot).
  • wybrane metody biologii molekularnej (izolacja RNA, RT-PCR, qRT-PCR).
  • biochemiczne (pomiary aktywności oraz kinetyki enzymów).
  • farmakologiczne (stosowanie w badaniach in vivo oraz in vitro wybranych związków neuroprotekcyjnych w tym inhibitorów/aktywatorów badanych enzymów).
  • analiza peroksydacji lipidów i oksydacji białek metodą spektrofotometryczną.
  • Analiza zachowania zwierząt (gryzonie) przy użyciu testów behawioralnych: test otwartego pola, test rozpoznawania obiektów, test labiryntu krzyżowego podwyższonego. 

Modele badawcze in vivo

  • mysi transgeniczny model choroby Alzheimera (myszy z mutacja londyńską FVB/APP KM670/671NL);
  • mysi sporadyczny model choroby Alzheimera (myszy C57BL/6, z podaniem dokomorowym streptozotocyny);
  • mysi model cukrzycy typu II (myszy C57BL/6 po diecie wysokotłuszczowej i podaniu niskich dawek streptozotocyny);
  • mysi model otyłości (myszy C57BL/6 po diecie wysokotłuszczowej). 

Modele badawcze in vitro

  • linia komórek wywodzących się ze szczurzej pheochromocytomy PC12;
  • linia transfekowanych komórek PC12 z trwałą ekspresją ludzkiego genu białka prekursorowego amyloidu beta (APP) typu dzikiego;
  • linia transfekowanych komórek PC12 z trwałą ekspresją ludzkiego genu białka prekursorowego amyloidu beta (APP) z podwójną mutacją szwedzką (K670M/N671L);
  • linia unieśmiertelnionych neuronów z hipokampa myszy HT22;
  • linia komórek wywodzących się z ludzkiej neuroblastomy SH-SY5Y. 

Wybrane publikacje

  • Jęśko H, Wencel PL, Wójtowicz S, Strosznajder J, Lukiw WJ, Strosznajder RP. Fingolimod Affects Transcription of Genes Encoding Enzymes of Ceramide Metabolism in Animal Model of Alzheimer's Disease. Mol Neurobiol. 2020 Jun;57(6):2799-2811. doi: 10.1007/s12035-020-01908-3. Epub 2020 Apr 30. PMID: 32356173
  • Czubowicz K, Jęśko H, Wencel P, Lukiw WJ, Strosznajder RP. The Role of Ceramide and Sphingosine-1-Phosphate in Alzheimer's Disease and Other Neurodegenerative Disorders. Mol Neurobiol. 2019 Aug;56(8):5436-5455. doi: 10.1007/s12035-018-1448-3. Epub 2019 Jan 5. PMID: 30612333
  • Jęśko H, Stępień A, Lukiw WJ, Strosznajder RP. The Cross-Talk Between Sphingolipids and Insulin-Like Growth Factor Signaling: Significance for Aging and Neurodegeneration. Mol Neurobiol. 2019 May;56(5):3501-3521. doi: 10.1007/s12035-018-1286-3. Epub 2018 Aug 23. PMID: 30140974
  • Jęśko H, Wencel PL, Lukiw WJ, Strosznajder RP. Modulatory Effects of Fingolimod (FTY720) on the Expression of Sphingolipid Metabolism-Related Genes in an Animal Model of Alzheimer's Disease. Mol Neurobiol. 2019 Jan;56(1):174-185. doi: 10.1007/s12035-018-1040-x. Epub 2018 Apr 23. PMID: 29687345
  • Wencel PL, Lukiw WJ, Strosznajder JB, Strosznajder RP. Inhibition of Poly(ADP-ribose) Polymerase-1 Enhances Gene Expression of Selected Sirtuins and APP Cleaving Enzymes in Amyloid Beta Cytotoxicity. Mol Neurobiol. 2018 Jun;55(6):4612-4623. doi: 10.1007/s12035-017-0646-8. Epub 2017 Jul 12. PMID: 28698968
  • Berger NA, Besson VC, Boulares AH, Bürkle A, Chiarugi A, Clark RS, Curtin NJ, Cuzzocrea S, Dawson TM, Dawson VL, Haskó G, Liaudet L, Moroni F, Pacher P, Radermacher P, Salzman AL, Snyder SH, Soriano FG, Strosznajder RP, Sümegi B, Swanson RA, Szabo C. Opportunities for the repurposing of PARP inhibitors for the therapy of non-oncological diseases. Br J Pharmacol. 2018 Jan;175(2):192-222. doi: 10.1111/bph.13748. Epub 2017 Mar 26. PMID: 28213892
  • Jęśko H, Wencel P, Strosznajder RP, Strosznajder JB. Sirtuins and Their Roles in Brain Aging and Neurodegenerative Disorders. Neurochem Res. 2017 Mar;42(3):876-890. doi: 10.1007/s11064-016-2110-y. Epub 2016 Nov 24. Review. PubMed PMID: 27882448; PubMed Central PMCID: PMC5357501.
  • Jęśko H, Strosznajder RP. Sirtuins and their interactions with transcription factors and poly(ADP-ribose) polymerases. Folia Neuropathol. 2016;54(3):212-233.  Review. PubMed PMID: 27764514.
  • Czubowicz K, Cieślik M, Pyszko J, Strosznajder JB, Strosznajder RP. Sphingosine-1-phosphate and its effect on glucose deprivation/glucose reload stress: from gene expression to neuronal survival. Mol Neurobiol. 2015;51(3):1300-8. doi: 10.1007/s12035-014-8807-5. Epub 2014 Jul 24. PubMed PMID: 25056275; PubMed Central PMCID: PMC4434862.
  • Jesko H, Okada T, Strosznajder RP, Nakamura S. Sphingosine kinases modulate the secretion of amyloid β precursor protein from SH-SY5Y neuroblastoma cells: the role of α-synuclein. Folia Neuropathol. 2014;52(1):70-8. PubMed PMID:24729344.
  • Czubowicz K, Strosznajder R. Ceramide in the molecular mechanisms of neuronal cell death. The role of sphingosine-1-phosphate. Mol Neurobiol. 2014 Aug;50(1):26-37. doi: 10.1007/s12035-013-8606-4. Epub 2014 Jan 14. PubMed PMID: 24420784; PubMed Central PMCID: PMC4181317.