Kierownik:
prof. dr hab. Elżbieta Salińska; 22 608 6528; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., pokój B-402
Pracownicy naukowi:
• dr hab. Elżbieta Ziemińska, profesor IMDiK PAN; 22 608 6533; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., pokój B-428
• dr inż. Justyna Augustyniak; 22 608 6534; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., pokój B-404
• dr inż. Ewelina Bratek-Gerej; 22 608 6534; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., pokój B-404
• dr Damian Mielecki; 22 6086534; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., pokój B-404
Pracownicy techniczni:
mgr Aleksandra Gwiazdowska; 22 6086 531; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., pokój B-431
Sekretariat:
mgr Aleksandra Stafiej; 22 608 6528; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., pokój. B-401
Profil badawczy:
Rola naturalnych procesów adaptacyjnych oraz egzo- i endogennych substancji o potencjale neuroprotekcyjnym w prewencji, diagnostyce i terapii chorób neurodegeneracyjnych.
- Poszukiwanie mechanizmów uszkodzenia mózgu spowodowanego niedokrwieniem, oraz skutecznych metod neuroprotekcji
- Badania nad molekularnymi mechanizmami uczenia się i zapamiętywania, ze szczególnym uwzględnieniem roli neurotransmisji glutaminianergicznej oraz aktywowanych kanałów przepuszczalnych dla jonów wapnia
- Wykorzystanie analiz ekspresji genów (RT-qPCR, RNA-seq) w badaniach zmian neurorozwojowych indukowanych przez leki oraz substancje neurotoksyczne w modelach komórkowych oraz zwierzęcych
- Zastosowanie analizy profili metabolicznych do oceny mechanizmów działania czynników środowiskowych oraz leków w modelach komórkowych i zwierzęcych (badania we współpracy z IBIB PAN)
- Ocena mechanizmów powstawania i rozwoju zmian chorobowych na poziomie metabolomu u ludzi (badania we współpracy z IBIB PAN)
Metody badawcze:
• mikrodializa mózgu szczura
• perfuzja mózgu szczura
• hipobaria i hiperbaria tlenowa i powietrzna
• obrazowanie w mikroskopie fluorescencyjnym, konfokalnym
• ocena powinowactwa (wiązania) ligandów
• oznaczanie aktywności enzymów antyoksydacyjnych metodą ELISA
• oznaczanie apoptozy (TUNEL)
• analiza ekspresji białek metodą Western blot
• izolacja kwasów nukleinowych (RNA, DNA)
• analiza ekspresji genów: PCR, RT- PCR, qRT-PCR, RNA-seq
• analiza profili metabolicznych: spektroskopia NMR
Stosowane modele badawcze:
in vivo
model asfiksji okołoporodowej u 7-dniowych osesków szczurzych
model globalnej ischemii u myszoskoczków
model pasywnego unikania bodźców smakowych na 1-dniowych kurczętach
in vitro
hodowla pierwotna komórek ziarnistych móżdżku szczura
hodowle progenitorów neuralnych oraz komórek śródbłonka naczyniowego otrzymanych poprzez różnicowanie komórek hiPSCs
organoidy mózgowe i naczyniowe
Aparatura:
• aparat stereotaktyczny, zestaw do mikrodializy małych zwierząt laboratoryjnych
• system do perfuzji ciągłej
• zestaw anestezjologiczny do operacji na małych zwierzętach
• komora hipobaryczna oraz komora hiperbaryczna
• ultrawirówka preparacyjna Optima XPN Series (Beckman)
• densytometr ImageScanner III Labscan 6.0 (GE Healtcare) z oprogramowaniem
• kriostat Leica
• mikrotom
• aparaty do elektroforezy białek (WB)
• wielofunkcyjny czytnik mikropłytek FLUOstar Omega - fluorymetr, luminometr i spektrofotometr (BMG Labtech); ex: 340,390,405,440,485,530,590; em: 340,485,510,520,580,620 nm
• czytnik mikropłytek FLUOROSKAN FL- fluorymetr, luminometr (Labsystems); ex: 400,440,485,530,544; em: 485,520,527,538,590,620 nm
• homogenizator tkankowy
• spektrofotometr do pomiaru ilości kwasów nukleinowych, Denovix DS11
• termocykler: Civic Cycer II (Biotach, INC)
• lightcycler 96 (Roche)
Współpraca krajowa:
• Instytut Farmakologii PAN, Kraków
• Instytut Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej PAN, Warszawa
• Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Warszawa
• Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa
• Uniwersytet Warszawski, Warszawa
Współpraca zagraniczna:
• University at Buffalo, The State University of New York, NY, USA;
• Sathyabama Institute of Science and Technology, Chennai, Indie
• University of Milan, Mediolan, Włochy
Granty badawcze:
• Badanie mechanizmów neuroprotekcyjnego działania agonistów receptorów metabotropowych grupy II (mGluR2/3) w modelowej asfiksji okołoporodowej noworodków szczura.- finansowany przez NCN ( DEC- 2016/23/N/NZ7/01942), kierownik projektu: mgr inż. Ewelina Bratek (2017-2019) https://projekty.ncn.gov.pl/index.php?projekt_id=355361
• Badanie ekspresji genów potencjalnie uczestniczących w patogenezie autyzmu w dwóch modelach zwierzęcych: walproinianowym i talidomidowym. – finansowany przez NCN (DEC-2017/01/X/NZ3/01049), kierownik projektu: dr hab. Elżbieta Ziemińska (2017-2018)
• Badanie ekspresji białka SNAP-25, analiza metabolomiczna NMR i charakterystyka behawioralna w zwierzęcych modelach autyzmu dziecięcego: odniesienie do hipotezy glutaminianowej - finansowany przez NCN (DEC-2014/15/B/NZ4/04490), kierownik projektu: prof. dr hab. Jerzy Wiesław Łazarewicz (2015-2018)
https://projekty.ncn.gov.pl/en/index.php?projekt_id=277342
• Udział niespecyficznych kanałów jonowych typu TRP przepuszczalnych dla jonów wapnia w procesach zapamiętywania i przypominania oraz ich powiązania z metabotropowymi receptorami glutaminianu grupy I. - finansowany przez NCN (DEC-2014/15/B/NZ4/04487) kierownik projektu: dr hab. Elżbieta Jolanta Salińska (2015-2018)
https://projekty.ncn.gov.pl/index.php?projekt_id=274136
Wybrane publikacje:
2026
Tobiasz P, Mielecki D, Stachurska-Skrodzka A, Miętus J, Borys F, Krawczyk H. Synthesis and Study of Substituted Chalcones Combined with Fluoroazobenzenes-New Photoswitches for Application in Biological Systems. Molecules. 2026 Jan 20;31(2):362. doi: 10.3390/molecules31020362
2025
Augustyniak J, Toczylowska B, Dąbrowska-Bouta B, Adamiak K, Sulkowski G, Zieminska E, Struzynska L. Nanoplastic Disrupts Intestinal Homeostasis in Immature Rats by Altering the Metabolite Profile and Gene Expression. Int J Mol Sci. 2025 Jul 25;26(15):7207. doi: 10.3390/ijms26157207.
Olejniczak B, Balakrishnan A, Augustyniak J, Salińska E, Bronisz A, Godlewski J. Transcriptomic analysis of the TRP gene family in human brain physiopathology. Front Mol Neurosci. 2025 Apr 24;18:1576941. doi: 10.3389/fnmol.2025.1576941. eCollection 2025
Salińska E, Introduction to the special issue: Gut microbiota modulation - a new factor in the treatment of neurodevelopmental and neurodegenerative diseases. Pharmacol Rep. 2025 Dec;77(6):1445. doi: 10.1007/s43440-025-00797-4
Toczylowska B, Kalinowski P, Kacka-Piotrowska A, Duda P, Grąt M, Zieminska E. Metabolic Pattern of Brain Death-NMR-Based Metabolomics of Cerebrospinal Fluid. Int J Mol Sci. 2025 Mar 18;26(6):2719. doi: 10.3390/ijms26062719.
Toczylowska B, Skowronska M, Kurkowska-Jastrzebska I, Ruszczynska A, Zieminska E. Serum metabolomics indicates ferroptosis in patients with pantothenate kinase associated neurodegeneration. Sci Rep. 2025 Mar 20;15(1):9592. doi: 10.1038/s41598-025-94838-w.
Nalepa M, Toczyłowska B, Owczarek A, Skweres A, Ziemińska E, Węgrzynowicz M. Striatum-enriched protein, arginase 2 localizes to medium spiny neurons and controls striatal metabolic profile. Neurochem Int. 2025 Jan;182:105907. doi:10.1016/j.neuint.2024.105907.
Dylewska M, Dąbrowska I, Ćwiek K, Padoł K, Mielecki D, Sokołowska B, Poznański J, Maciejewska AM. AlkA Glycosylase and AlkB Dioxygenase Constitute an Effective Protective System for Endogenously Arising Acrolein: E. coli AlkA Glycosylase Excises Acrolein Adduct to Adenine. J Mol Biol. 2025 Jan 15;437(2):168912. doi: 10.1016/j.jmb.2024.168912.
2024
Struzynska L, Toczylowska B, Dabrowska-Bouta B, Zieminska E. Exposure of cerebellar granule cells to nanosilver: Oxidative stress parameters and the protective effect of exogenous glutathione. Folia Neuropathol. 2024. 62(3):223-236. doi: 10.5114/fn.2024.143561.
Dhiman S, Manoj N, Liput M, Sangwan A, Diehl J, Balcerak A, Sudhakar S, Augustyniak J, Jornet JM, Bae Y, Stachowiak EK, Dutta A, Stachowiak MK. Systems Genome: Coordinated Gene Activity Networks, Recurring Coordination Modules, and Genome Homeostasis in Developing Neurons Int J Mol Sci. 2024 May 22;25(11):5647. doi: 10.3390/ijms25115647.
Mielecki D, Salińska E. Group III metabotropic glutamate receptors: guardians against excitotoxicity in ischemic brain injury, with implications for neonatal contexts Pharmacol Rep. 2024 Dec;76(6):1199-1218. doi: 10.1007/s43440-024-00651-z
Mielecki D, Bratek-Gerej E, Salińska E. Metabotropic glutamate receptors-guardians and gatekeepers in neonatal hypoxic-ischemic brain injury. Pharmacol Rep. 2024 Dec;76(6):1272-1285. doi: 10.1007/s43440-024-00653-x.
Salinska E, Stary C. Editorial: Reviews in cellular neuropathology 2023: cerebral ischemia.Front Cell Neurosci. 2024 May 2;18:1420026. doi: 10.3389/fncel.2024.1420026. eCollection 2024.PMID: 38756861
Mielecki D, Godlewski J, Salinska E. Hyperbaric oxygen therapy for the treatment of hypoxic/ischemic injury upon perinatal asphyxia-are we there yet?Front Neurol. 2024 Apr 15;15:1386695. doi: 10.3389/fneur.2024.1386695. eCollection 2024.
Mielecki D, Detman A, Aleksandrzak-Piekarczyk T, Widomska M, Chojnacka A, Stachurska-Skrodzka A, Walczak P, Grzesiuk E, Sikora A. Unlocking the genome of the non-sourdough Kazachstania humilis MAW1: insights into inhibitory factors and phenotypic properties. Microb Cell Fact. 2024 Apr 15;23(1):111. doi: 10.1186/s12934-024-02380-7.
2023
Augustyniak J, Kozlowska H, Buzanska L. Genes Involved in DNA Repair and Mitophagy Protect Embryoid Bodies from the Toxic Effect of Methylmercury Chloride under Physioxia Conditions. Cells. 2023 Jan 21;12(3):390. doi: 10.3390/cells12030390.
Toczylowska B, Woznica M, Zieminska E, Krolicki L. Metabolic Biomarkers Differentiate a Surgical Intervertebral Disc from a Nonsurgical Intervertebral Disc. Int J Mol Sci. 2023 Jun 24;24(13):10572. doi: 10.3390/ijms241310572.
2022
Augustyniak J, Lipka G, Kozlowska H, Caloni F, Buzanska L. Oxygen as an important factor modulating in vitro MeHgCl toxicity associated with mitochondrial genes in hiPSCs. Ecotoxicol Environ Saf. 2022 Aug;241:113737. doi: 10.1016/j.ecoenv.2022.113737.
Bratek-Gerej E, Ziembowicz A, Salinska E. Group II Metabotropic Glutamate Receptors Reduce Apoptosis and Regulate BDNF and GDNF Levels in Hypoxic-Ischemic Injury in Neonatal Rats. Int J Mol Sci. 2022 Jun 23;23(13):7000. doi: 10.3390/ijms23137000.
Toczylowska B, Zieminska E, Polowy R, Olszynski KH, Lazarewicz JW. NMR-Based Metabolomics of Rat Hippocampus, Serum, and Urine in Two Models of Autism. Mol Neurobiol. 2022 Sep;59(9):5452-5475. doi: 10.1007/s12035-022-02912-5
Toczylowska B, Zieminska E, Podlecka-Pietowska A, Ruszczynska A, Chalimoniuk M. Serum metabolic profiles and metal levels of patients with multiple sclerosis and patients with neuromyelitis optica spectrum disorders - NMR spectroscopy and ICP-MS studies. Mult Scler Relat Disord. 2022 Apr;60:103672. doi: 10.1016/j.msard.2022.103672.
2021
Janik A, Perlińska-Lenart U, Gawarecka K, Augustyniak J, Bratek-Gerej E, Bernat P, Piłsyk S, Skalmowska P, Palamarczyk G, Swiezewska E, Kruszewska JS. Synthesis of Dolichols in Candida albicansIs Co-Regulated with Elongation of Fatty Acids.Int J Mol Sci. 2021 Dec 30;23(1):409. doi: 10.3390/ijms23010409.
Zieminska E, Ruszczynska A, Augustyniak J, Toczylowska B, Lazarewicz JW. Zinc and Copper Brain Levels and Expression of Neurotransmitter Receptors in Two Rat ASD Models. Front Mol Neurosci. 2021 Jun 29;14:656740. doi: 10.3389/fnmol.2021.656740. eCollection 2021.
Bratek-Gerej E, Ziembowicz A, Godlewski J, Salinska E. The Mechanism of the Neuroprotective Effect of Kynurenic Acid in the Experimental Model of Neonatal Hypoxia-Ischemia: The Link to Oxidative Stress. Antioxidants (Basel). 2021 Nov 5;10(11):1775. doi: 10.3390/antiox10111775.
Bratek-Gerej E, Bronisz A, Ziembowicz A, Salinska E. Pretreatment with mGluR2 or mGluR3 Agonists Reduces Apoptosis Induced by Hypoxia-Ischemia in Neonatal Rat Brains. Oxid Med Cell Longev. 2021 Mar 6;2021:8848015. doi: 10.1155/2021/8848015. eCollection 2021.
Sowińska M, Szeliga M, Morawiak M, Ziemińska E, Zabłocka B, Urbańczyk-Lipkowska Z. Peptide Dendrimers with Non-Symmetric Bola Structure Exert Long Term Effect on Glioblastoma and Neuroblastoma Cell Lines. Biomolecules. 2021 Mar 15;11(3):435. doi: 10.3390/biom11030435.
Jastrzebski D, Toczylowska B, Zieminska E, Zebrowska A, Kostorz-Nosal S, Swietochowska E, Di Giulio C, Ziora D. The effects of exercise training on lipid profile in patients with sarcoidosis. Sci Rep. 2021 Mar 10;11(1):5551. doi: 10.1038/s41598-021-84815-4.
2020
Dutta A, Karanth SS, Bhattacharya M, Liput M, Augustyniak J, Cheung M, Stachowiak EK, Stachowiak MK. A proof of concept 'phase zero' study of neurodevelopment using brain organoid models with Vis/near-infrared spectroscopy and electrophysiology. Sci Rep. 2020 Dec 2;10(1):20987. doi: 10.1038/s41598-020-77929-8.
Tuchalska-Czuroń J, Lenart J, Augustyniak J, Durlik M. Clinical value of tissue DNA integrity index in pancreatic cancer. Surgeon. 2020 Oct;18(5):269-279. doi: 10.1016/j.surge.2019.10.008
Sunderland P, Augustyniak J, Lenart J, Bużańska L, Carlessi L, Delia D, Sikora E. ATM-deficient neural precursors develop senescence phenotype with disturbances in autophagy. Mech Ageing Dev. 2020 Sep;190:111296. doi: 10.1016/j.mad.2020.111296.
Lenart J, Augustyniak J, Lazarewicz JW, Zieminska E. Altered expression of glutamatergic and GABAergic genes in the valproic acid-induced rat model of autism: A screening test. Toxicology. 2020 Jul;440:152500. doi: 10.1016/j.tox.2020.152500.
Graczyk S, Perlińska-Lenart U, Górka-Nieć W, Lichota R, Piłsyk S, Zembek P, Lenart J, Bernat P, Gryz E, Augustyniak J, Palamarczyk G. Kruszewska JS. Increased activity of the sterol branch of the mevalonate pathway elevates glycosylation of secretory proteins and improves antifungal properties of Trichoderma atroviride. Fungal Genet Biol. 2020 Apr;137:103334. doi: 10.1016/j.fgb.2020.103334.
Rzemieniec J, Bratek E, Wnuk A, Przepiórska K, Salińska E, Kajta M. Neuroprotective effect of 3,3'-Diindolylmethane against perinatal asphyxia involves inhibition of the AhR and NMDA signaling and hypermethylation of specific genes. Apoptosis. 2020 Oct;25(9-10):747-762. doi: 10.1007/s10495-020-01631-3.
Bratek E, Ziembowicz A, Salinska E. N-Acetylaspartylglutamate (NAAG) Pretreatment Reduces Hypoxic-Ischemic Brain Damage and Oxidative Stress in Neonatal Rats. Antioxidants (Basel). 2020 Sep 17;9(9):877. doi: 10.3390/antiox9090877.
Lenart J, Bratek E, Lazarewicz JW, Zieminska E. Changes in the Expression of SNAP-25 Protein in the Brain of Juvenile Rats in Two Models of Autism.J Mol Neurosci. 2020 Sep;70(9):1313-1320. doi: 10.1007/s12031-020-01543-6.
Bronisz A, Rooj AK, Krawczyński K, Peruzzi P, Salińska E, Nakano I, Purow B, Chiocca EA, Godlewski J.The nuclear DICER-circular RNA complex drives the deregulation of the glioblastoma cell microRNAome. Sci Adv. 2020 Dec 16;6(51):eabc0221.doi: 10.1126/sciadv.abc0221.
Bronisz A, Salińska E, Chiocca EA, Godlewski J. Hypoxic Roadmap of Glioblastoma-Learning about Directions and Distances in the Brain Tumor Environment.Cancers (Basel). 2020 May 13;12(5):1213. doi: 10.3390/cancers12051213.
Krolik A, Diamandakis D, Zych A, Stafiej A, Salinska E. The involvement of TRP channels in memory formation and task retrieval in a passive avoidance task in one-day old chicks. Neurobiol Learn Mem. 2020 May;171:107209. doi: 10.1016/j.nlm.2020.107209
Toczylowska B, Zieminska E, Michałowska M, Chalimoniuk M, Fiszer U. Changes in the metabolic profiles of the serum and putamen in Parkinson's disease patients - In vitro and in vivo NMR spectroscopy studies.Brain Res. 2020 Dec 1;1748:147118. doi: 10.1016/j.brainres.2020.147118.
Toczylowska B, Zieminska E, Senator P, Lazarewicz JW. Hippocampal Metabolite Profiles in Two Rat Models of Autism: NMR-Based Metabolomics Studies. Mol Neurobiol. 2020 Jul;57(7):3089-3105. doi: 10.1007/s12035-020-01935-0.
2019
Augustyniak J, Bertero A, Coccini T, Baderna D, Buzanska L, Caloni F. Organoids are promising tools for species-specific in vitro toxicological studies. J Appl Toxicol. 2019 Dec;39(12):1610-1622. doi: 10.1002/jat.3815. Review.
Augustyniak J, Lenart J, Lipka G, Stepien PP, Buzanska L. Reference Gene Validation via RT-qPCR for Human iPSC-Derived Neural Stem Cells and Neural Progenitors. Mol Neurobiol. 2019 Oct;56(10):6820-6832. doi: 10.1007/s12035-019-1538-x.
Bertero A, Augustyniak J, Buzanska L, Caloni F. Species-specific models in toxicology: in vitro epithelial barriers. Environ Toxicol Pharmacol. 2019 Aug;70:103203. doi: 10.1016/j.etap.2019.103203. Review.
Augustyniak J, Lenart J, Gaj P, Kolanowska M, Jazdzewski K, Stepien PP, Buzanska L. Bezafibrate Upregulates Mitochondrial Biogenesis and Influence Neural Differentiation of Human-Induced Pluripotent Stem Cells. Mol Neurobiol. 2019 Jun;56(6):4346-4363.
doi: 10.1007/s12035-018-1368-2.
Zychowicz M, Pietrucha K, Podobinska M, Kowalska-Wlodarczyk M, Lenart J, Augustyniak J, Buzanska L. The collagen scaffold supports hiPSC-derived NSC growth and restricts hiPSC. Front Biosci (Schol Ed). 2019 Mar 1;11(1):105-121. doi: 10.2741/S529.
Tuchalska-Czuroń J, Lenart J, Augustyniak J, Durlik M. Is mitochondrial DNA copy number a good prognostic marker in resectable pancreatic cancer? Pancreatology. 2019 Jan;19(1):73-79. doi: 10.1016/j.pan.2018.11.009.
Flis S, Bratek E, Chojnacki T, Piskorek M, Skorski T. Simultaneous Inhibition of BCR-ABL1 Tyrosine Kinase and PAK1/2 Serine/Threonine Kinase Exerts Synergistic Effect against Chronic Myeloid Leukemia Cells. Cancers (Basel). 2019 Oct 12;11(10):1544. doi:10.3390/cancers11101544.
Diamandakis D, Zieminska E, Siwiec M, Tokarski K, Salinska E, Lenart J, Hess G, Lazarewicz JW. Tetrabromobisphenol A-induced depolarization of rat cerebellar granule cells: ex vivo and in vitro studies. Chemosphere. 2019 May;223:64-73. doi: 10.1016/j.chemosphere.2019.02.032.
Ogawa D, Ansari K, Nowicki MO, Salińska E, Bronisz A, Godlewski J. MicroRNA-451 Inhibits Migration of Glioblastoma while Making It More Susceptible to Conventional Therapy. Noncoding RNA. 2019 Mar 15;5(1):25. doi: 10.3390/ncrna5010025.
Godlewski J, Lenart J, Salinska E. MicroRNA in Brain pathology: Neurodegeneration the Other Side of the Brain Cancer.Noncoding RNA. 2019 Feb 23;5(1):20. doi: 10.3390/ncrna5010020.
Podlecka-Piętowska A, Kacka A, Zakrzewska-Pniewska B, Nojszewska M, Zieminska E, Chalimoniuk M, Toczylowska B. Altered Cerebrospinal Fluid Concentrations of Hydrophobic and Hydrophilic Compounds in Early Stages of Multiple Sclerosis-Metabolic Profile Analyses. J Mol Neurosci. 2019 Sep;69(1):94-105. doi: 10.1007/s12031-019-01336-6.
Sowinska M, Morawiak M, Bochyńska-Czyż M, Lipkowski AW, Ziemińska E, Zabłocka B, Urbanczyk-Lipkowska Z. Molecular Antioxidant Properties and In Vitro Cell Toxicity of the p-Aminobenzoic Acid (PABA) Functionalized Peptide Dendrimers. Biomolecules. 2019 Mar 5;9(3):89. doi: 10.3390/biom9030089.
